Kieren dichten

Bij het isoleren hoort nadrukkelijk het dichten van kieren, want via kieren kan veel warmte weglekken. Dat kan bij een gemiddeld huis wel 25 – 30% zijn! Door die lekken via kieren kan koude lucht het huis binnenkomen, waardoor het op bepaalde plekken het oncomfortabel gaat aanvoelen bijvoorbeeld bij kouder en/of stormachtig weer.

Waarom is lucht die binnenkomt door roosters beter dan lucht die binnenkomt via kieren en naden? De lucht die binnenkomt door roosters of een ventilatiesysteem is gecontroleerde ventilatie. De ventilatie is zo goed te regelen en geeft daardoor minder tocht als het waait. En ook als het niet hard waait, komt er frisse lucht in huis. Lucht via naden en kieren is ongecontroleerd: als het hard waait, tocht het, en als het weinig waait, dan komt er onvoldoende frisse lucht in huis.

Ook zonder veel hulpmiddelen is al het nodige te doen. Ga eens op een koude en stormachtig dag alle kamers door, met name die aan de kant waar de wind tegenaan staat. Bedenk steeds: kan hier wind doorheen blazen en voel ik hier iets op mijn huid? Met een dun velletje papier of een kaars (pas op brandgevaar!) kun je de tocht goed opsporen. Als je je huid een beetje nat maakt dan kan je verschillen nog beter voelen. Een vergelijkbare methode werkt als volgt: sluit alle ramen en roosters, zet alle binnendeuren open en zet de afzuigkap in de keuken op de hoogste stand (als je andere ventilatie in huis hebt (keuken, badkamer of ventilatiebox zet die ook op de hoogste stand).

Op de pagina over warmtescannen staat meer informatie en ook een filmpje van het tv-programma Radar over hoe je kieren kunt opsporen met behulp van de ‘blowerdoortest’. Hiervoor is een professional nodig, die een luchtdichtheidsmeting uitvoert. Kijk dit uitgebreide filmpje van de Kierenjagers naar hoe dat eruit zit en wat de technische achtergronden zijn. Die Kierenjagers hebben op hun site ook veel leerzame artikelen staan over van alles rond ventileren, kieren en open ramen.

Vaak voorkomende warmtelekken

• Tussen dak en muren zitten vaak veel flinke kieren, evenals tussen kozijnen en muur. Daardoor ontsnapt veel warmte. Denk ook aan ingebouwde kasten en voel achter gordijnen.
• Oude muurroosters, schoorstenen (ook die in de keuken) vragen extra aandacht. Denk ook aan de open haard.
• In veel huizen is in de loop van de tijd al tochtband geplakt of zijn misschien zelfs van die mooie rubber-met-metalen tochtstrips aangebracht. Helaas gaat in verloop van tijd de buigzaamheid van band en strips zodanig achteruit dat ze niet goed meer sluiten. Als bij het schilderen deze strips meegenomen zijn, dan zullen ze ook niet langer buigzaam zijn en gaan lekken.

Oplossingen

1. De eerste stap. De tochtbanden en de -strips moeten, als ze niet goed meer functioneren vervangen worden, een precies klusje. Als je dat niet zo precies bent, kijk of je daar een handige buurvrouw of -man voor kunt vinden. Een goede timmerman of een klusbedrijf is natuurlijk ook prima.
2. De kieren tussen muur en dak en tussen muur en kozijn vragen een andere aanpak, mede omdat ze vaak moeilijker bereikbaar zijn. Soms moet eerst een afdekkende plank of iets dergelijks verwijderd worden om met een vullend middel de kieren te dichten. Vaak wordt daarvoor PUR gebruikt, helaas heeft dat milieubezwaren; houd er ook rekening mee dat het als het hard wordt op kan zwellen. Deze kieren kunnen soms als ze klein zijn ook gedicht worden bij het isoleren van de spouwmuur, grote kieren zullen in dat geval vooraf gedicht moeten worden om te voorkomen dat het isolatiemateriaal naar buiten komt.
3. Via de ventilatieroosters, zie ook het artikel over ventilatie) ontsnapt veel warmte. De kunst is om de ventilatie zo groot te maken als nodig voor voldoende verse lucht, maar niet meer dan dat. Indien gekozen wordt voor een systeem met roosters (dus niet voor de zogenoemde D-ventilatie) dan is het belangrijk dat deze roosters zelfsturend zijn. Door het creëren van een beetje onderdruk met een ventilatiepomp kan verse lucht naar binnen stromen, maar gaat de warme lucht niet zomaar naar buiten. Via sensoren (waterdamp, CO2) moet de ventilatiepomp gestuurd worden in de hoeveelheid binnenkomende lucht. Door het gebruik van een waterdampcensor kan voorkomen worden dat er vochtproblemen ontstaan.

Vanuit de Energiecoöperatie is een klein team met handige mensen, die op verzoek bij mensen met een laag inkomen, kan komen helpen met het dichten van kieren (en het aanbrengen van eenvoudige energiebesparende maatregelen). Hiernaast zijn we op zoek naar bedrijven, die gespecialiseerd zijn in het dichten van kieren. Vaak zullen dat klusbedrijven zijn. Zodra we namen hebben, staan die op onze bedrijvenpagina.

Meer informatie en tips

Qv10 is de waarde**, die bij het onderzoek met een blowerdoortest onderzocht wordt. Tegenwoordig wordt bij veel nieuwbouw die Qv10- waarde gemeten, zodat bepaald wordt of de woning voldoet aan het Bouwbesluit. In het algemeen moeten nieuwe woningen nu een waarde hebben die 0 nadert, terwijl woningen van voor 1946 een waarde van 5 moesten hebben. In het tabelletje hieronder is in rood aangegeven hoeveel warmteverlies samenhangt met de Qv10-waarde.

** het aantal liters per seconde dat verloren gaat per vierkante meter woonoppervlak (dm3/s per m2) bij een drukverschil van 10 Pascal op de gebouwschil. 

Voor nog dieper in de materie ga je naar deze pagina van Duurzaam bouwen.

Zelf aan de slag? Lees deze prima handleiding!